Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Nedir?

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), Aaron Beck'in 1960'larda geliştirdiği ve bugün dünya genelinde en geniş kanıt tabanına sahip yapılandırılmış psikoterapi yaklaşımıdır. Düşünce, duygu ve davranış arasındaki döngüsel ilişkiyi hedef alır; işlevsel olmayan düşünce örüntülerini seans içinde ve ev ödevleriyle birlikte ele alır. Hofmann ve ark.'nın 2012 tarihli meta-analizinde 269 çalışmayla depresyon, kaygı bozuklukları, OKB, TSSB ve yeme bozuklukları dahil 16 bozuklukta orta-büyük etki büyüklüğü gösterilmiştir. NICE A-düzeyi kanıtla birinci basamak önerilen; tipik süre 12-20 seans.

BDT Nedir? Tanım ve Kısa Tarihçe

Bilişsel davranışçı terapi, kişinin yaşadığı sıkıntıyı düşünce, duygu ve davranış üçgeninde sistematik olarak ele alan, hedef odaklı ve zaman sınırlı bir psikoterapidir. Tedavi planı seans sayısı, ölçek kullanımı ve ev ödevleriyle ölçülebilir biçimde ilerler.

BDT'nin tarihsel kökleri iki paralel hatta dayanır. 1955'te Albert Ellis Akılcı Duygusal Davranış Terapisi'ni (REBT) ortaya koydu; davranışın altında "akıldışı inançların" olduğunu öne sürdü. Beş yıl sonra Pennsylvania Üniversitesi'nde psikiyatrist Aaron T. Beck, depresyon hastalarıyla yaptığı klinik gözlemlerde "otomatik düşünceler" kavramını formüle etti. 1974'te Michael Mahoney'in "bilişsel devrim" çalışması, davranışçı paradigmaya bilişsel boyutu kalıcı biçimde ekledi.

Beck'in 1979 tarihli Cognitive Therapy of Depression kitabı modern BDT'nin temel el kitabı sayılır. O dönemden bu yana yaklaşık altmış yıllık bir randomize kontrollü çalışma külliyatı oluşmuştur; bu durum BDT'yi APA Division 12'nin Araştırma Tarafından Desteklenen Psikolojik Tedaviler listesinde birden fazla bozuklukta birinci basamak konumuna taşımıştır.

BDT bir tek yaklaşım değil, ortak ilkeleri paylaşan protokoller ailesidir. Depresyon için Beck modeli, panik bozukluk için Barlow'un Panik Kontrol Tedavisi, OKB için Foa'nın maruz bırakma ve tepki önleme (ERP) protokolü, TSSB için Resick'in Bilişsel İşleme Terapisi (CPT) bu ailenin başlıca üyeleridir.

Bilişsel Davranışçı Kuramın Temeli

BDT'nin teorik omurgası "düşünce-duygu-davranış üçgeni" olarak özetlenir. Aynı olay farklı kişilerde farklı duygular ve davranışlar üretir; bu farkın büyük kısmı olaya verilen anlamla yani bilişle açıklanır. Beck bu modeli ABC çerçevesiyle de ifade etmiştir: A (activating event — tetikleyici olay), B (belief — inanç/yorum) ve C (consequence — duygusal ve davranışsal sonuç). Klinik formülasyonda terapist, A ile C arasındaki köprüyü kuran B'yi (yorum katmanını) görünür kılmaya çalışır.

Beck bilişin üç katmanda işlediğini önermiştir. En yüzeydeki katman otomatik düşüncelerdir — anlık, refleks gibi gelen iç cümleler ("Yine başaramadım"). Bunların altında ara inançlar bulunur; kişinin yaşam kurallarını ve varsayımlarını içerir ("Eğer hata yaparsam değersiz olurum"). En derindeki katman temel inançlardır ("Yetersizim", "Sevilmeye değmem"); kişinin kendine, başkalarına ve dünyaya dair şemalarıdır. BDT, otomatik düşüncelerle çalışarak başlar; tedavi ilerledikçe ara inançlara ve gerektiğinde temel inançlara iner.

Bu nedenle "BDT yalnızca yüzeysel düşünceyle uğraşır" eleştirisi modelin kendisini eksik tanıtır. Bilişsel yeniden yapılandırma yalnızca yüzeydeki "iyimser düşün" değildir; sistematik biçimde inanç katmanlarını test etmeyi içerir. Davranışsal boyutta ise davranışsal aktivasyon, kademeli maruz bırakma ve davranış deneyleri gibi teknikler hem inancı sınar hem de kaçınma–pekiştirme döngüsünü kırar.

Bu kuramsal çerçevenin pratik yansıması şudur: BDT'de "neden böyle hissediyorum" sorusunun yanıtı yalnızca geçmiş yaşantılarda değil, an'da işleyen yorum ve davranış kalıplarında aranır. Geçmiş, formülasyonun bir parçasıdır; ancak değişim, bugün uygulanan bilişsel ve davranışsal müdahalelerle olur. Bu Beck'in psikodinamik gelenekten ayrıldığı temel noktadır ve BDT'nin kısa süreli, ölçülebilir doğasının teorik temelini oluşturur. Pek çok meta-analizde (Hofmann ve ark. 2012; Butler ve ark. 2006) bu yapılandırılmış müdahale modelinin orta-büyük etki büyüklüğüyle sonuç verdiği gösterilmiştir.

Bir BDT Seansı Nasıl Geçer?

BDT seansları yapılandırılmış bir akışı takip eder. Beck'in tanımladığı klasik 45-50 dakikalık tipik seans aşağı yukarı şu beş bölümden oluşur:

1. Gündem belirleme (yaklaşık 5 dk). Terapist ve danışan o haftaki en öncelikli 1-2 konuyu birlikte saptar. Gündemin paylaşılması, terapinin işbirlikçi doğasının somut göstergesidir.
2. Duygu durum ve önceki ödev gözden geçirme (yaklaşık 10 dk). PHQ-9, GAD-7 ya da hedef semptom skalalarıyla kısa bir tarama yapılır; bir önceki ev ödevi incelenir.
3. Gündem konusu üzerinde çalışma (yaklaşık 25 dk). Seansın çekirdek bölümüdür. Otomatik düşünce kaydı, sokratik sorgulama, davranış deneyi planlaması, hayali ya da in-vivo maruz bırakma gibi tekniklerden uygun olanı uygulanır.
4. Yeni ev ödevi ve özet (yaklaşık 5 dk). Seansta üzerinde çalışılan beceri günlük yaşama transfer edilecek somut bir göreve dönüştürülür.
5. Geribildirim (yaklaşık 5 dk). Danışana seansla ilgili ne işe yaradığı ve neyin daha iyi olabileceği sorulur; bu, terapötik ittifakı korumanın yapısal mekanizmasıdır.

Bu beş bölümlü yapı katı bir kalıp değildir; akut kriz seanslarında ya da formülasyon seanslarında esnetilir. Ancak BDT'nin "şeffaf seans" karakterini sağlayan bu öngörülebilir akıştır. Danışan ne bekleyeceğini bilir; bu da edilgenliği azaltır.

Temel BDT Teknikleri

BDT tekniklerinin tamamı iki temel hedefe hizmet eder: işlevsel olmayan bilişleri test etmek ve kaçınma–pekiştirme döngüsünü kırmak. Sık kullanılan teknikler şunlardır:

• Sokratik sorgulama. Terapist, danışanın otomatik düşüncesini yargılamadan, yönlendirici sorularla ele alır: "Bu düşünceyi destekleyen kanıt nedir? Karşı kanıt nedir? Başka bir bakış açısı mümkün mü?" Amaç düşünceyi "pozitife çevirmek" değil; alternatif, daha dengeli bir formülasyon üretmektir.
• Düşünce kayıt formu. Tetikleyici olay, otomatik düşünce, duygu yoğunluğu, alternatif düşünce ve sonuç sütunlarından oluşan bir çalışma sayfasıdır. Seans dışında günlük olarak doldurulur ve bir sonraki seansa getirilir.
• Davranış deneyleri. Bir inancı test eden yapılandırılmış küçük deneylerdir. Örneğin "Toplulukta konuşursam herkes beni yargılar" inancı, kontrollü bir sosyal ortamda planlı bir görevle test edilir; sonuçlar inançla karşılaştırılır.
• Davranışsal aktivasyon. Depresyonda kullanılan birincil tekniklerden biridir. Aktivite çizelgesi ile haftalık yapılan etkinlikler ve haz/beceri puanları kaydedilir; ardından küçük adımlarla anlamlı aktivite hacmi artırılır.
• Kademeli maruz bırakma. Kaygı bozukluklarında merkezi yer tutar. Kaçınılan durumlar bir hiyerarşi içinde sıralanır; en düşük kaygı düzeyinden başlayarak sistematik biçimde maruz kalınır. Habituasyon ve inhibitör öğrenme yoluyla kaçınma bağı zayıflar. ERP ve interoseptif maruz bırakma yalnızca sertifikalı bir BDT terapisti eşliğinde yapılır; spinning, hiperventilasyon ya da nefes tutma egzersizleri kendi başınıza denenmemelidir.
• Gevşeme ve nefes egzersizleri. Diyafram nefesi ve progresif kas gevşemesi, özellikle yaygın kaygı ve panik için yardımcı tekniklerdir. Tek başına BDT sayılmaz; bütüncül bir BDT protokolünün yardımcı bileşenidir.

Bilişsel Çarpıtmalar: Tam Liste

Bilişsel çarpıtmalar, Beck'in ve Burns'ün tanımladığı; kanıttan bağımsız ya da kanıtla orantısız sonuçlar üreten alışkanlık halindeki düşünme örüntüleridir. Aşağıdaki 15 maddelik liste seans içinde sık karşılaşılanları kapsar:

• Ya hep ya hiç düşüncesi (siyah-beyaz düşünce). Olayları yalnızca uçlarda değerlendirme: "Mükemmel değilsem berbatım."
• Aşırı genelleme. Tek bir olumsuz olaydan kalıcı bir kural çıkarma: "Bu işi kaybettim, hiçbir zaman iş bulamayacağım."
• Zihin okuma. Karşıdakinin ne düşündüğünü bildiğini varsayma: "Benden hoşlanmadığını biliyorum."
• Felaketleştirme (catastrophizing). Olumsuz olasılığı en uç sonuca taşıma: "Sınavda zorlanırsam hayatım biter."
• Kişiselleştirme. Kontrolü dışındaki olumsuz olaylardan kendini sorumlu tutma: "Çocuğum üzgünse benim hatamdır."
• Etiketleme. Davranıştan kimliğe sıçrayan yargı: "Bunu beceremedim, demek ki başarısızım."
• "Meli-malı" cümleleri. Katı kurallarla kendine ya da başkalarına çağrı: "Asla yorulmamalıyım."
• Duygusal akıl yürütme. Duyguyu kanıt sayma: "Suçlu hissediyorum, demek ki suçluyum."
• Zihinsel filtre. Olayın yalnızca olumsuz yönüne odaklanıp olumluları görmezden gelme.
• Olumluyu reddetme. Olumlu kanıtı önemsizleştirme: "İltifat etti ama lafın gelişi."
• Büyütme-küçültme (magnification-minimization). Olumsuz olayları büyütüp olumlu olayları küçültme.
• Fal bakma (fortune telling). Geleceğe dair olumsuz tahmini kesinmiş gibi kabul etme.
• İfrat düşünce (uçlara giden düşünce). Olayları yalnızca felaket ya da olağanüstü iyi olarak yorumlama.
• Suçlama atfı. Sorunun kaynağını kategorik biçimde tek tarafa yükleme.
• Kontrol yanılgıları. Her şeyi kontrol etmesi gerektiği ya da hiçbir şeyi etkileyemeyeceği yönündeki uçlarda inançlar.

Bu çarpıtmaların seans içinde isimlendirilmesi tedavi adına önemli bir aşamadır; danışan kendi düşünce örüntülerini gözlemleme becerisi kazanır.

Ev Ödevleri Neden Önemlidir?

BDT'nin kanıta dayalı etkinliğinin merkezinde yapılandırılmış ev ödevleri vardır. Kazantzis ve arkadaşlarının 2010 tarihli meta-analizi, 46 çalışmadan elde edilen verilerle (n≈1.072), ev ödevi uyumu ile tedavi sonucu arasında yaklaşık r=0.26 büyüklüğünde anlamlı pozitif korelasyon göstermiştir. Bu büyüklük klinik araştırmalarda ihmal edilebilir değildir; ev ödevi BDT'nin yapısal bileşenidir, isteğe bağlı bir ek değildir.

Bunun mekanik açıklaması da bellidir. Seansta öğrenilen beceriler (otomatik düşünceyi tespit etme, davranış deneyi tasarlama, kademeli maruz kalma) ancak gerçek yaşam koşullarında tekrar edildiğinde nörobilişsel pekiştirme oluşur. Seans içi içgörü, ödev olmadan günlük yaşama transfer olmaz. Düşünce kayıt formu, aktivite çizelgesi, maruz bırakma günlüğü ve davranış deneyi planı bu transfer köprüsünü kurar.

Ödev seçimi standart değildir; danışanın haftasına, motivasyonuna ve becerisine göre birlikte tasarlanır. "Ev ödevi sıkıcı" izlenimi genellikle ödevin kişisel bağlama uyarlanmamasından doğar. İyi bir BDT terapisti ödevi danışanın hayatına gömerek motivasyonu korur. Ödevin terapiye getirilmesi de seans yapısının zorunlu bir parçasıdır; tamamlanmayan ödev "başarısızlık" değil; bilgi kaynağıdır. Hangi engelin (zaman, motivasyon, anlama eksikliği, anksiyete kaçınması) ödevi sekteye uğrattığı, bir sonraki seansta birlikte ele alınır.

Hangi Sorunlarda Etkilidir?

BDT'nin etki büyüklüğü ele alınan bozukluğa göre değişir. NICE (UK Ulusal Sağlık ve Klinik Mükemmellik Enstitüsü) ve APA Division 12 listeleri, BDT'nin A-düzeyi kanıtla birinci basamak önerildiği başlıca endikasyonları şu şekilde kayda geçirir:

• Majör depresif bozukluk — NICE A-düzeyi; tipik 16-20 seans; orta-ağır şiddette ilaçla kombinasyon önerilir.
• Yaygın kaygı bozukluğu (YAB) — NICE A-düzeyi; 12-16 seans; endişe odaklı BDT (Borkovec/Newman modelleri).
• Panik bozukluk — NICE A-düzeyi; 12-16 seans; Barlow'un Panik Kontrol Tedavisi ve interoseptif maruz bırakma içerir.
• Sosyal kaygı bozukluğu — NICE A-düzeyi; 12-16 seans; bireysel formatta Clark-Wells modeli.
• Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) — NICE A-düzeyi; 12-20 seans; ERP (maruz bırakma ve tepki önleme) biçiminde uygulanır; ERP sertifikalı bir BDT terapisti eşliğinde yürütülür.
• Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) — NICE A-düzeyi; 8-12 seans; travma odaklı BDT (TF-BDT) ya da Bilişsel İşleme Terapisi biçiminde uygulanır.
• Yeme bozuklukları (bulimia nervoza, tıkınırcasına yeme). Fairburn'ün geliştirdiği iyileşmiş BDT (CBT-E) protokolü A-düzeyi kanıt taşır.
• Uykusuzluk (BDT-I). İnsomni için BDT, FDA ve NICE tarafından farmakolojik tedaviden önce birinci basamak önerilir; tipik 6-8 seans.

Bu listenin ötesinde BDT, depresyon çalışma alanı ve kaygı bozukluğu gibi şemsiye alanlarda yardımcı protokollerle birlikte kullanılır; bipolar bozuklukta nükse karşı yardımcı katman olarak (lityum ve aile odaklı terapi temel iken), kronik depresyonda CBASP biçiminde uyarlanmış olarak görünür.

İlaç önerisi yalnızca psikiyatristin sorumluluğundadır. BDT psikoterapinin payına düşen iştir; orta-ağır şiddet ya da spesifik tablolarda kombinasyon kararı psikiyatrik değerlendirmeyle alınır.

Kaç Seans Sürer?

BDT tipik olarak 12-20 seans arasında planlanır. Tanıya ve şiddete göre 8 seansa kadar inebilir (örneğin BDT-I) ya da 24 seansa kadar uzayabilir (örneğin yeme bozuklukları, kompleks OKB). Format çoğunlukla haftalık 45-50 dakikalık seanslardır; tedavi ilerledikçe seans aralığı iki haftaya, üç haftaya çıkar ve son aşamada "güçlendirme seansları" biçimini alır.

Seans sayısının ilk seansta net olarak söylenememesi normaldir; ilk 4-6 seansta yapılan formülasyon, bireye özgü tedavi planını ortaya koyar. Açık uçlu uzun yıllar süren psikodinamik terapinin aksine BDT'de "kaç seans" sorusu meşru ve cevaplanabilir bir sorudur.

Tedavi sonunda nüks önleme planı yapılır; danışan kendi terapistinin yerini alır anlamında "kendi içsel BDT becerilerini" geliştirir. Bu nedenle BDT "öğretici" boyutu güçlü bir psikoterapidir.

Online BDT Yüz Yüze BDT Kadar Etkili Mi?

Bu soru pandemi sonrasında dünya genelinde çokça çalışıldı. Karolinska Enstitüsü Internet Psychiatry Clinic'in 15+ yıllık çalışmaları ve Andersson ve arkadaşlarının 2014 tarihli meta-analizi, terapist rehberli internet-tabanlı BDT'nin (iCBT) depresyon, sosyal anksiyete ve panik bozukluk gibi bozukluklarda yüz yüze BDT ile karşılaştırılabilir etki büyüklükleri gösterdiğini ortaya koymuştur. Türkiye'de standartize edilmiş ulusal ölçekte bir iCBT platformu henüz yok; ancak video-konferans yoluyla canlı yürütülen BDT seansları (terapist rehberli iCBT'nin en etkili formu sayılan modaliteye yakın) için kanıt güçlüdür.

Pratikte format seçimi danışanın yaşam koşullarına, ulaşım imkânlarına ve mahremiyet ihtiyacına göre yapılır. Şehir dışında yaşayan, yoğun iş temposu olan ya da sosyal kaygı nedeniyle ilk seansı evden başlatmak isteyen danışanlar için online terapi etkili bir başlangıçtır. Karar verirken online terapi ve yüz yüze terapi karşılaştırması yazısı pratik bir rehber sunar.

"Online etkisiz" önyargısı bugünkü kanıt durumuyla örtüşmemektedir; karar danışanın klinik tablosu ve tercihiyle birlikte alınır. Online formatta yapılandırılmış BDT için video kalitesi, sessiz ve mahrem bir ortam, kararlı internet bağlantısı ve seans arası kullanılacak dijital düşünce kayıt formu gibi pratik gereksinimler ilk seansta konuşulur. Bazı protokoller (örneğin in-vivo maruz bırakma içeren ERP veya agorafobi tedavisi) zaman zaman yüz yüze takip gerektirir; karma format (online + yüz yüze) bu tablolarda makul bir çözümdür.

Üçüncü Dalga BDT: ACT, DBT, MBCT, Şema

BDT, klasik (Beck-Ellis) çerçevesinin ötesine geçen ve "üçüncü dalga" olarak adlandırılan bir gelişim hattı kazanmıştır. Bu yaklaşımlar klasik BDT'nin reddi değil, evrimidir; bilişsel-davranışsal omurgayı korur, ancak "düşünceyi değiştirme"den çok "düşünceyle ilişkiyi değiştirme" temasını öne çıkarır.

• Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) — Steven Hayes. Bilişsel defüzyon, kabul ve değer temelli eylem kavramları üzerine kurulur. Deneyimsel kaçınmanın yoğun olduğu klinik tablolarda öne çıkar.
• Diyalektik Davranış Terapisi (DBT) — Marsha Linehan. Mindfulness, duygu düzenleme, sıkıntıya dayanma ve kişilerarası etkililik becerilerini bir araya getirir. Borderline kişilik bozukluğu için en sağlam kanıt tabanına sahip protokoldür.
• Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi (MBCT) — Segal, Williams ve Teasdale. Sekiz haftalık grup formatında uygulanır; kronik depresyon nüksünü önlemede A-düzeyi kanıt taşır.
• Şema Terapi — Jeffrey Young. On sekiz erken uyumsuz şema modeli üzerine kurulur; özellikle uzun süreli, ilişkisel ve kişilik-temelli problemlerde kullanılır.

Klasik BDT'nin etkili olduğu klinik tablolar için (depresyon, panik bozukluk, OKB, TSSB, sosyal kaygı) ilk tercih klasik BDT olmaya devam eder. Üçüncü dalga yaklaşımlar, klasik BDT'nin sınırına ulaştığı durumlarda (örneğin borderline kişilik bozukluğu için DBT, kronik nüksleyen depresyon için MBCT, deneyimsel kaçınmanın baskın olduğu tablolar için ACT) ya öncelikli ya da eklemeli seçenek olur.

BDT Herkes İçin Uygun Mudur? Sınırlar

BDT'nin geniş kanıt tabanı, "herkes için her zaman BDT" anlamına gelmez. Tedavi seçimi tanıya, şiddete ve danışanın eşlik eden faktörlerine göre yapılır. Aşağıdaki tablolarda BDT tek başına yetersiz kalabilir ya da basamaklı/uyarlanmış yaklaşım gerekir:

• Akut psikoz. Aktif psikotik tabloda öncelik psikiyatrik değerlendirme ve farmakolojik stabilizasyondur. Bilişsel müdahaleler stabilizasyon sonrasında planlanır.
• Aktif intihar krizi. Bu durumda öncelik kriz değerlendirmesi, güvenlik planlaması ve gerekirse hastane yatışıdır. BDT, kriz çözüldükten sonra ya da kriz protokolleriyle uyarlanarak kullanılır.
• Borderline ve diğer ağır kişilik bozuklukları. Klasik BDT yetersiz kalır; borderline kişilik bozukluğunda DBT ve şema terapi öncelikli protokollerdir.
• Ağır madde kullanım bozukluğu. Detoks + psikiyatrik takip + DBT/motivasyonel görüşme öncelik kazanır; BDT yardımcı bileşen olarak yer alır.
• Travma odaklı çalışma. Travma odaklı BDT bir seçenektir; EMDR bir başka kanıta dayalı seçenektir. Travma tipi, kompleksite ve danışan tercihi seçimde belirleyicidir.

Bu sınırlar BDT'yi zayıflatmaz; aksine sorumlu klinik uygulamanın gereğidir. İyi bir BDT terapisti, BDT'nin uygun olmadığı tablolarda alternatif yönlendirmeyi yapar.

Acil Yardım

Acil Yardım

Kendinize veya başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen arayın:

• 112 — Genel Acil
• 182 — İntihar Önleme Hattı (TİDA, 7/24)
• 183 — ALO Sosyal Destek Hattı

Akut psikoz veya aktif madde bağımlılığı durumlarında en yakın psikiyatri acil servisine başvurun.

BDT Terapistini Nasıl Seçmeli?

BDT etkili bir tedavi olabilmesi için yetkin bir uygulayıcı gerektirir. "Bilişsel davranışçı yaklaşımla çalışıyorum" cümlesi tek başına yeterli değildir; uygulamanın gerçekten BDT olduğundan emin olmak için aşağıdaki kriterler değerlendirilebilir:

• Lisans. Klinik psikolog (psikoloji lisansı + klinik psikoloji yüksek lisans/doktora) ya da BDT eğitimli psikiyatrist olmalıdır.
• BDT-spesifik eğitim ve sertifika. Türkiye'de BDT Derneği, uluslararası düzeyde Beck Institute, Academy of Cognitive and Behavioral Therapies (A-CBT) gibi kurumların eğitim ve sertifikaları standart referanstır.
• Süpervizyon ve sürekli eğitim. BDT uygulayıcılarının düzenli süpervizyon alması meslek standardıdır.
• Şeffaf seans yapısı. İlk seanslarda terapist, tedavi planı, seans sayısı, ev ödevi mantığı ve ölçek kullanımı hakkında açık bilgi verir.
• Etik standartlar. Türkiye Psikologlar Derneği (TPD) etik ilkelerine ve KVKK kurallarına uyum, bağımsız bir terapistte beklenen minimum standarttır.

İlk seansta yapılandırılmış bir formülasyon, hedef belirleme ve ev ödevi yokluğu BDT adı altında farklı bir yaklaşımın yürütüldüğüne işaret edebilir.

İlk Seans ve Randevu

İlk seans tipik olarak değerlendirme seansıdır. Şikayetlerinizin başlangıcı, seyri, şiddeti ve günlük yaşam etkisi sorulur; tarama ölçekleri uygulanabilir. Tanı izlenimi paylaşılır; tedavi seçenekleri ve önerilen seans sayısı birlikte konuşulur. Onayınızla bir formülasyon ve tedavi planı oluşturulur. İlk 4-6 seansta bu formülasyon olgunlaşır; tedaviye gözle görülür yanıt çoğunlukla 6.-10. seans aralığında belirginleşmeye başlar.

Çankaya, Ankara'da yüz yüze veya online format olarak BDT seansları hakkında ayrıntılı bilgi alabilir; genel terapi süreci için bireysel terapi sayfasını inceleyebilir; randevu için iletişim formunu doldurabilirsiniz. Sizi geri arayalım talep ederseniz, çalışma saatleri içinde aynı gün dönüş yapılır.

Kaynaklar

• Beck, A. T., Rush, A. J., Shaw, B. F., & Emery, G. (1979). Cognitive therapy of depression. Guilford Press.
• Hofmann, S. G., & Smits, J. A. J. (2008). Cognitive-behavioral therapy for adult anxiety disorders: A meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Journal of Clinical Psychiatry, 69(4), 621-632.
• Butler, A. C., Chapman, J. E., Forman, E. M., & Beck, A. T. (2006). The empirical status of cognitive-behavioral therapy: A review of meta-analyses. Clinical Psychology Review, 26(1), 17-31.
• Hofmann, S. G., Asnaani, A., Vonk, I. J. J., Sawyer, A. T., & Fang, A. (2012). The efficacy of cognitive behavioral therapy: A review of meta-analyses. Cognitive Therapy and Research, 36(5), 427-440.
• Kazantzis, N., Whittington, C., & Dattilio, F. (2010). Meta-analysis of homework effects in cognitive and behavioral therapy: A replication and extension. Clinical Psychology: Science and Practice, 17(2), 144-156.
• NICE. (2022). Depression in adults: treatment and management (NG222). National Institute for Health and Care Excellence.
• APA Division 12. Cognitive and Behavioral Therapies — Research-Supported Psychological Treatments.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; klinisyen değerlendirmesi yerine geçmez.