Psikolog ve Psikiyatrist Farkı: Kime Gitmeli?
Psikolog ve psikiyatrist, ruh sağlığı alanında çalışan iki ayrı meslek grubudur ve eğitimi, yetkileri ve uyguladıkları yöntemler temelinde farklılaşır. Psikiyatrist, tıp fakültesi sonrası psikiyatri uzmanlık eğitimi almış bir hekimdir; tıbbi tanı koyma ve ilaç tedavisi yazma yetkisi yalnızca onundadır. Klinik psikolog ise psikoloji lisansının ardından klinik psikoloji yüksek lisansı/doktorası yapmış, psikoterapi ve psikolojik değerlendirme yetkisine sahip bir uzmandır. Hafif-orta belirtilerde klinik psikolog birinci basamak müdahaledir; orta-ağır tablolarda ya da intihar düşüncesi, akut psikoz, ağır uyku/iştah bozukluğu durumlarında psikiyatrist + klinik psikolog kombine bakım önerilir.
Psikolog ve Psikiyatrist Nedir? Hızlı Tanım
Psikolog, dört yıllık üniversite psikoloji lisansını tamamlamış kişidir; psikoterapi yürütmek için lisans tek başına yeterli değildir, klinik psikoloji yüksek lisansı veya doktorası gerekir. Psikiyatrist ise altı yıllık tıp fakültesi sonrasında TUS'u geçerek dört-beş yıl psikiyatri uzmanlık eğitimini tamamlamış bir hekimdir.
Bu iki meslek "rakip" değil, ruh sağlığı bakımının farklı katmanlarında çalışan tamamlayıcı uzmanlardır. Klinik psikolog psikoterapi ve psikolojik değerlendirme yürütür; psikiyatrist tıbbi tanı koyar, farmakoterapiyi planlar ve gerektiğinde psikoterapi uygulayabilir. Pek çok klinik tabloda her iki uzmanın eş zamanlı çalıştığı kolaboratif bakım modeli altın standart olarak önerilir (NICE NG222; APA, 2019). "Hangisi daha iyi?" sorusu yerine "hangi tabloda hangi uzman öncelikli, ne zaman birlikte çalışılır?" sorusu doğru çerçevedir.
Eğitim ve Lisans Farkı
Psikolog ve psikiyatrist arasındaki en temel ayrım eğitim güzergâhında yatar: psikoloji bir sosyal bilim, tıp ise sağlık bilimi disiplinidir. Bu ayrım, mezuniyet sonrası yetkilerin neden farklı şekillendiğinin zeminidir.
Klinik psikolog olabilmek için izlenen yol: dört yıllık psikoloji lisansı, ardından klinik psikoloji yüksek lisansı (genellikle iki yıl, tezli) veya doktorası (dört-altı yıl). Lisansüstü süreçte akademik dersler, süpervizyon altında klinik staj saatleri, vaka formülizasyonu ve psikometrik test eğitimi yürütülür. TPD "Klinik Psikolog" unvanını koruma altına almıştır; lisansüstü formasyonu olmayan psikoloji mezunlarının bu unvanı kullanması meslek etiği ihlalidir.
Psikiyatrist olabilmek için yol farklıdır: altı yıllık tıp fakültesi, TUS, dört-beş yıl psikiyatri uzmanlık asistanlığı. Asistanlıkta temel psikofarmakoloji, nörobilim, klinik görüşme, kriz müdahalesi, EKT protokolleri ve temel psikoterapi formasyonu işlenir. Çocuk-ergen psikiyatristi olmak için ek çocuk ve ergen ruh sağlığı yan dal eğitimi gerekir.
Mevzuat zemini: 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun (1928, güncel halleriyle) hekimlik mesleğinin sınırlarını ve hekim olmayan kişilerin tıbbi müdahale yetkilerini belirler. 2014 Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği (SBYS) sağlık meslek mensuplarının (klinik psikolog dahil) tanımlarını ve yetkilerini düzenler.
Yetki Farkı: Kim Ne Yapar?
Psikolog ve psikiyatrist arasındaki yetki farkı dört temel başlıkta toplanır: ilaç yazma, psikoterapi, tanı ve psikolojik değerlendirme. Türkiye'de reçete yazma yetkisi yalnızca tıp doktorundadır (1219 sayılı kanun); psikoterapi yetkisi lisanslı klinik psikolog ile akredite psikoterapi eğitimli psikiyatristin ortak alanıdır; tanı konusunda klinik psikolog vaka formülizasyonu yapar, tıbbi tanıyı psikiyatrist koyar; psikolojik test ve değerlendirme ise klinik psikoloğun ana yetki alanıdır.
İlaç Yazma Yetkisi
Reçete yazma, doz ayarlama ve ilaç değişikliği yapma yetkisi Türkiye'de yalnızca tıp doktorundadır. Bu yetki 1219 sayılı kanun ile düzenlenir; klinik psikolog, psikolog, psikolojik danışman veya "psikoterapist" tabelası kullanan herhangi bir uygulayıcı ilaç yazamaz, doz öneremez, mevcut ilaç tedavisinde değişiklik öneremez.
Bu kategorik bir sınırdır: "deneyimli klinik psikolog" veya "doktora derecesi olan psikolog" istisnası Türkiye'de yoktur. ABD'nin beş eyaletinde ek eğitim almış psikologlara sınırlı reçete yetkisi tanınmıştır; bu Türkiye için geçerli değildir. İlaç tedavisi gerektiği değerlendirilen tablolarda yetişkin için psikiyatrist, on sekiz yaş altı için çocuk-ergen psikiyatristi başvuru noktasıdır.
Psikoterapi Yetkisi
Psikoterapi, lisanslı klinik psikolog ile akredite psikoterapi eğitimi almış psikiyatristin ortak yetki alanıdır. Klinik psikolog lisansüstü klinik formasyonu süresince temel psikoterapi eğitimini alır; sonrasında bilişsel davranışçı terapi (BDT), EMDR, şema terapi, ACT, DBT ve psikodinamik terapi gibi akredite ekol eğitimleri sürdürür.
Psikiyatristin psikoterapi yetkisi mevcuttur; tıp fakültesi ve psikiyatri uzmanlığı süresince temel psikoterapi formasyonu işlenir. Bir kısım psikiyatrist akredite ileri psikoterapi eğitimi alır ve aktif olarak psikoterapi yürütür. Ancak günümüz Türkiye pratiğinde özel poliklinik psikiyatristlerin çoğunluğu kontrol-yoğun, kısa süreli muayene + farmakoterapi modeli izler; haftalık psikoterapi seanslarını sürdüren psikiyatrist sayısı sınırlıdır. Bu yapısal bir pratik tablosudur, kategorik bir yetki sınırı değildir.
Tanı Yetkisi
Klinik psikolog, DSM-5-TR ve ICD-11 kriterleri çerçevesinde belirtileri değerlendirir, vaka formülizasyonu yazar ve tedavi planını oluşturur — bu "klinik formülasyon" düzeyinde değerlendirmedir, ICD-11 anlamında resmi tıbbi tanı bildirimi değildir. Tıbbi tanı koyma yetkisi ve resmi raporlama (sigorta, mahkeme, işten ayrılma raporları) doğrudan psikiyatristin sorumluluğundadır. Pratikte: bir kişi depresyon belirtileriyle klinik psikoloğa başvurduğunda DSM-5-TR majör depresif epizot kriterleri çerçevesinde değerlendirme yapılır ve psikoterapi başlatılır; belirtiler ağır şiddetteyse veya intihar düşüncesi mevcutsa psikiyatrist sevki gündeme alınır.
Psikolojik Test ve Değerlendirme
Psikolojik test ve değerlendirme klinik psikoloğun ana yetki alanıdır: WAIS-IV, WISC-V, MMPI-2, Rorschach, BDI-II, BAI, GAD-7, PHQ-9, LSAS, Y-BOCS, PCL-5 gibi standardize ölçeklerin uygulanması ve yorumlanması formasyonun temel bileşenidir. Nöropsikolojik bataryalar ve projektif testler süpervizyon altında klinik formasyon tamamlamış klinik psikologlar tarafından uygulanır. Psikiyatristler kısa tarama ölçeklerini (PHQ-9, GAD-7) kullanabilir; detaylı psikometrik değerlendirme klinik psikoloğun alanıdır.
Karşılaştırma Tablosu
Aşağıdaki tablo psikolog (klinik psikolog) ile psikiyatrist arasındaki sekiz boyuttaki farkı yan yana sunar. Bu tablo iki meslek arasındaki yetki ve yapı farklarının özetidir; "hangi uzmana gidilir" sorusunun cevabı için karar ağacına bakılır.
| Boyut | Klinik Psikolog | Psikiyatrist |
|---|---|---|
| Eğitim Süresi | 4 yıl psikoloji lisansı + 2-6 yıl klinik psikoloji yüksek lisans/doktora | 6 yıl tıp fakültesi + 4-5 yıl psikiyatri uzmanlık asistanlığı |
| İlaç Yazma Yetkisi | Yok (1219 sayılı kanun) | Var (tıp doktoru yetkisi) |
| Psikoterapi Yetkisi | Var (ana yetki alanı) | Var (akredite ekol eğitimi sonrası) |
| Tanı Yetkisi | Klinik formülizasyon ve değerlendirme | Tıbbi tanı (ICD-11 kodlu, resmi rapor) |
| Psikolojik Test | Ana yetki alanı (WAIS, MMPI, Rorschach, vb.) | Kısa tarama ölçekleri pratikte kullanır |
| Seans Süresi | Standart 45-50 dakika, haftalık | Muayene 15-30 dakika; kontroller 4-12 hafta arası |
| SGK Kapsamı | Sınırlı (devlet kadrosu hariç); özel ücret cep ödemesi | SGK ile devlet/üniversite/anlaşmalı özel hastane poliklinik |
| Çalışma Lokasyonu | Özel klinik, üniversite hastanesi, AÇSAP, TRSM | Devlet hastanesi, üniversite hastanesi, özel poliklinik, özel hastane |
Tablodaki "Yok" mutlak bir sınırı, "Var" yetki çerçevesinin mevcudiyetini ifade eder. Klinik pratikte iki uzman birbirinin yetki alanına geçemez: klinik psikolog ilaç yazamaz, psikiyatrist derinleştirilmiş psikometrik değerlendirme için klinik psikoloğa sevk eder. Bu bir hiyerarşi değil, tamamlayıcı yetki düzenlemesidir.
Diğer Ruh Sağlığı Unvanları — KRİTİK Ayrım
Türkiye'de "psikolog", "klinik psikolog", "uzman psikolog", "psikolojik danışman", "psikoterapist", "yaşam koçu" gibi benzer adlandırmalar farklı eğitim güzergâhları ve farklı yetki çerçevelerini temsil eder; bu ayrım doğru uzmana ulaşmak için kritiktir.
Klinik Psikolog vs Uzman Psikolog vs Yüksek Lisans Psikolog
"Psikolog" en geniş şemsiye terimdir ve dört yıllık psikoloji lisansını tamamlamış kişiyi ifade eder; lisans tek başına psikoterapi yürütme için yeterli değildir. "Klinik psikolog", psikoloji lisansı sonrasında klinik psikoloji yüksek lisansı veya doktorası tamamlamış uzmandır ve psikoterapi yetkisinin merkezindedir. TPD bu unvanı koruma altına almıştır; lisansüstü formasyonu olmayan kişilerin "klinik psikolog" tabelası kullanması TPD etik kurallarının ihlalidir.
"Uzman psikolog" terimi pratik konuşmada klinik psikoloji yüksek lisansı tamamlamış kişi için kullanılır; "Uzm. Psk." kısaltması yüksek lisans derecesinin işareti olarak görülür. Ancak yasal koruma altındaki birincil unvan "klinik psikolog"tur; "uzman" sıfatı tek başına yasal koruma altında değildir. Başvurmadan önce TPD üyelik sicili ve Sağlık Bakanlığı SBYS sorgu üzerinden lisans altyapısının doğrulanması mümkündür. Klinik Psikolog Feyza Mıhcı'nın formasyonu hakkımda sayfasında sunulmaktadır.
Psikolojik Danışman (PDR — Farklı Meslek, Sıklıkla Karıştırılır)
Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik (PDR) mezunu, üniversitenin Eğitim Fakültesi PDR Bölümü'nü tamamlamış kişidir — psikoloji bölümünden FARKLI bir lisans güzergâhıdır. Odağı okul rehberliği, mesleki rehberlik, gelişimsel danışmanlık ve eğitim ortamlarındaki psikososyal müdahaledir. Mezunlar "Psikolojik Danışman" unvanı ile çalışır; halk arasında "psikolog" diye anılır ancak bu doğru kullanım değildir.
Psikolojik danışman; okul ortamı, üniversite öğrenci işleri, kariyer ve mesleki yönlendirme alanlarında çalışır. DSM-5-TR ve ICD-11 çerçevesinde klinik tanı koyma, vaka formülizasyonu yapma ve klinik psikoterapi yürütme klinik psikoloğun ve psikiyatristin yetki alanındadır. Bu, "psikolojik danışman değersizdir" anlamına gelmez; gelişimsel danışmanlık değerli bir pratik alandır. Ancak klinik tabloda (majör depresif epizot, yaygın kaygı bozukluğu, OKB, TSSB) başvuru noktası klinik psikolog veya psikiyatristtir.
"Psikoterapist" — Yasal Koruma Altında Olmayan Genel Terim
Türkiye'de "psikoterapist" tek başına yasal koruma altında olan bir meslek unvanı DEĞİLDİR. Pratik standart: "psikoterapist" tabelası lisanslı bir ruh sağlığı uzmanının (klinik psikolog veya psikiyatrist) akredite ileri psikoterapi eğitimi (BDT, EMDR, şema, ACT, DBT, psikodinamik) tamamladıktan sonra işlevsel olarak kullandığı bir tanımdır. Unvan yasal koruma altında olmadığından, lisans altyapısı olmayan kişiler de bu tabelayı kullanabilir. Başvurudan önce şu adımlar önerilir:
- Uzmanın temel lisans derecesini sor: psikoloji lisansı + klinik psikoloji yüksek lisans/doktora mı, yoksa tıp fakültesi + psikiyatri uzmanlığı mı?
- TPD üyelik sorgu sayfasından üyeliğini doğrula.
- Akredite ekol eğitimi sertifikalarını (CBT-TR, EMDR Türkiye, Şema Terapi Derneği) talep et.
- Şüphe durumunda Sağlık Bakanlığı SBYS sicilini sorgula.
Aile Danışmanı / Yaşam Koçu / Hipnoterapist — Yasal Koruma Yok, Dikkat
"Aile danışmanı" unvanı, lisanslı bir ruh sağlığı uzmanının aile sistemleri terapisi ekolünde (Bowen, yapısal, Gottman) eğitim almasıyla pratik olarak kullanılır. Ancak bu tabela açan kişilerin bir bölümü kısa süreli sertifika programlarına dayanır ve klinik psikoterapi formasyonu içermez; başvuru öncesi lisans altyapısı doğrulanmalıdır.
"Yaşam koçu", "kişisel gelişim koçu", "NLP uzmanı", "hipnoterapist" Türkiye'de yasal koruma altında DEĞİLDİR. Bu tabelalar lisans altyapısı gerektirmez; kısa süreli özel sertifika programlarıyla edinilir. Klinik bir tabloda (depresyon, kaygı bozukluğu, panik atak, TSSB, OKB, yeme bozukluğu, bağımlılık) bu uygulayıcılara başvuru klinik açıdan uygun değildir; klinik tanı koyamaz, klinik psikoterapi yürütemez, ilaç önerisi yapamaz. Klinik ruh sağlığı tabloları için lisanslı uzmana başvurmak temel standarttır.
Hangi Durumda Hangi Uzman? — Karar Ağacı
"Psikoloğa mı psikiyatriste mi gideyim?" sorusunun cevabı belirtilerin şiddetine, işlevsellik düzeyine ve risk göstergelerine göre değişir. NICE stepped-care çerçevesi (NG222 depresyon, CG113 yaygın kaygı bozukluğu, CG31 OKB) ve APA Clinical Practice Guidelines (Depression 2019, PTSD 2017) bu karar matrisinin uluslararası altın standart referanslarıdır.
Üç temel karar basamağı:
Hafif-orta şiddetli semptom + işlevsellik korunmuş + intihar düşüncesi yok + akut psikoz/mani yok → klinik psikolog birinci basamak müdahaledir. Kanıta dayalı psikoterapi protokolleri — BDT (bilişsel davranışçı terapi), EMDR, şema terapi, ACT — uygulanır. Bu kategori depresyon (hafif-orta), yaygın kaygı bozukluğu, panik atak, sosyal anksiyete, ilişki sorunları gibi tabloları kapsar.
Orta-ağır şiddetli semptom + uyku/iştah/enerji ciddi bozulma + işlevsellik kaybı + öz-bakım kaybı → psikiyatrist + klinik psikolog kombine bakım önerilir. NICE NG222 orta-ağır depresyonda farmakoterapi + yapılandırılmış psikoterapi kombinasyonunu altın standart olarak önerir; bu monoterapiye göre daha yüksek remisyon ve daha düşük relaps oranı verir. Bipolar bozukluk şüphesi, ağır OKB, ağır TSSB, ağır yeme bozukluğu, psikoz spektrumu da bu kategoriye girer.
Akut intihar düşüncesi/plan, aktif girişim, akut mani, akut psikotik agitasyon, ciddi madde intoksikasyonu, ağır kendine zarar verme davranışı → psikiyatri acil servisi + 112 öncelikli. Bu kategoride randevu beklemek uygun değildir; en yakın hastane acil servisine veya 112'ye başvuru zorunludur.
Bu karar ağacı bir reçete değil, bir karar destek çerçevesidir. İlk değerlendirme seansı hangi basamağın doğru olduğunu netleştirir; Klinik Psikolog Feyza Mıhcı ilk seansta standardize ölçeklerle (BDI-II, GAD-7, PHQ-9, PCL-5, Y-BOCS) tarama yapar ve orta-ağır şiddet veya risk göstergesi tespit edilirse psikiyatrist sevki ve kombine bakım planı önerilir.
Kolaboratif Bakım Modeli
Klinik psikolog ile psikiyatristin eş zamanlı çalışması — bir kişinin hem psikiyatristten farmakoterapi alıp hem de klinik psikologdan psikoterapi sürdürmesi — klinik uygulamada YAYGIN ve ETİK bir modeldir. İki uzman birbiriyle yarışmaz; tamamlayıcı rollerinde koordineli çalışır. NICE Stepped-Care Framework ve APA Clinical Practice Guidelines orta-ağır şiddetli depresyon, ağır TSSB, ağır OKB ve bipolar bozukluk tablolarında kombine bakımı altın standart olarak önerir.
Pratikte: psikiyatrist tıbbi değerlendirme ve farmakoterapiyi yürütür, 4-12 haftada bir kontrol seanslarıyla ilaç yanıtını izler. Klinik psikolog haftalık veya iki haftada bir psikoterapi seansları yürütür ve standardize ölçeklerle semptom takibi yapar. İki uzman, danışanın yazılı onayı ile kısa süreli klinik mektup veya telefon görüşmesi yoluyla bilgi paylaşır. Bu modelin kanıt zemini güçlüdür: Wagner & Katon (2010) collaborative care modeli ve IMPACT çalışması, kombine bakımın monoterapiye göre daha yüksek tedavi yanıtı ve daha düşük relaps oranı sağladığını göstermiştir.
Çocuk ve Ergen Segment
Çocuk ve ergen ruh sağlığı yetişkin alanından farklı bir alt-uzmanlık düzlemidir; bu alanda sıklıkla karıştırılan üç uzman bulunur.
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı (çocuk-ergen psikiyatristi), tıp fakültesi + psikiyatri uzmanlığı + çocuk ve ergen yan dal uzmanlığı tamamlamış hekimdir; on sekiz yaş altında ruh sağlığı değerlendirmesi, tıbbi tanı ve gerektiğinde farmakoterapi yetkisine sahiptir. DEHB, otizm spektrumu, çocuk depresyonu, ergen anksiyetesi, kendine zarar verme, yeme bozukluğu, intihar düşüncesi tablolarında başvuru noktasıdır.
Çocuk klinik psikoloğu, psikoloji lisansı + klinik psikoloji yüksek lisans/doktora + çocuk-ergen klinik formasyon almış uzmandır; çocuk psikoterapisi (oyun terapisi, BDT'nin çocuk-ergen uyarlamaları, aile sistem yaklaşımları) ve gelişimsel/psikometrik değerlendirme yürütür.
Çocuk gelişimcisi (Çocuk Gelişimi ve Eğitimi mezunu), 0-6 yaş erken çocukluk gelişimi, gelişimsel takip ve oyun temelli erken müdahale alanlarında çalışır; klinik tanı, psikoterapi veya farmakoterapi yetkisi yoktur. Çocuk-ergen klinik içerik bu pillar kapsamı dışındadır; uygun yönlendirme için iletişim formu üzerinden başvurulabilir.
Ücret ve SGK Kapsamı
Bu bölümde sabit TL fiyatı verilmez; TPD etik yönetmeliği, TTB Madde 26-29 (hekim reklamı) düzenlemeleri ve Reklam Kurulu kararları sağlık alanında sabit fiyat reklamını sınırlandırır. Aşağıdaki çerçeve nötr genel bilgilendirme amaçlıdır.
Klinik psikolog psikoterapi seansları SGK kapsamı dışındadır (devlet hastanesi kadrolu klinik psikologların seansları istisnadır). Özel klinik veya muayenehane seansları cep ödemesi olarak karşılanır; bazı özel sağlık sigortası ve Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS) ürünleri seans katkısı sunar — poliçe detayları sigorta şirketinden öğrenilir.
Psikiyatri muayenesi SGK kapsamındadır; devlet, eğitim-araştırma, üniversite ve SGK anlaşmalı özel hastanelerde MHRS (182) üzerinden randevu alınabilir. Yazılan ilaçlar SGK pozitif listesindeyse karşılanır. TPD her yıl "Psikoterapi Seansı Asgari Ücret Rehberi" yayınlar; bu meslek odası iç bilgilendirmesidir. Klinik Psikolog Feyza Mıhcı'nın seans ücreti bilgisi için iletişim formu üzerinden bireysel başvuru yapılır.
Online Görüşme — Psikolog vs Psikiyatrist
Online seans, klinik psikolog ve psikiyatri uygulamalarında farklı zeminlere oturur. Klinik psikolog psikoterapi seansları, video bağlantı üzerinden yürütüldüğünde yüz yüze formatla denk klinik etki göstermektedir; Andersson ve ark. (2014) ile Carlbring ve ark. (2018) meta-analizleri depresyon, yaygın kaygı bozukluğu, panik bozukluğu ve sosyal anksiyetede online BDT ile yüz yüze BDT'nin denk etki büyüklüğü gösterdiğini ortaya koymuştur. Detaylı karşılaştırma için online terapi vs yüz yüze terapi kanıta dayalı karşılaştırma rehberine bakılabilir.
Psikiyatri muayenesinin online yürütülmesi Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın 2022 "Uzaktan Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği" çerçevesinde mümkündür; ancak bazı kontrollü ilaç sınıfları (benzodiazepin, opioid, psikostimulan) uzaktan reçeteleme sınırlamalarına tabidir. İlk muayene ve yeni ilaç başlangıcının yüz yüze yapılması klinik açıdan önerilir; kontroller online sürdürülebilir. KVKK Madde 6 kapsamında sağlık verisi özel nitelikli kişisel veri kategorisindedir; uçtan uca şifrelenmiş platform kullanımı etik standarttır. Online terapi hizmeti ayrıntıları için ilgili sayfaya bakılabilir.
Acil Durumlarda Ne Yapmalı?
Acil Yardım:
- 112 — Genel Acil: Aktif intihar planı veya girişim, akut psikoz, akut mani, ciddi madde intoksikasyonu, ağır kendine veya başkasına zarar verme riski içeren her durumda 112 aranır; en yakın hastane acil servisine yönlendirme alınır.
- 182 — MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi): Devlet, eğitim-araştırma ve üniversite hastanelerinin psikiyatri muayenesi için randevu hattı; intihar önleme ve psikososyal destek danışma hattı olarak da işlev görür.
- 183 — ALO Sosyal Destek Hattı (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı): Aile içi şiddet, çocuk istismarı, kadın ve aile destek danışmanlığı, kriz dönemleri için psikososyal destek.
- En yakın psikiyatri acil servisi: Şehir hastaneleri, eğitim-araştırma hastaneleri, üniversite hastanelerinin psikiyatri acil servisleri 7/24 hizmet verir; aktif kriz tablosunda doğrudan başvurulabilir.
Aktif intihar düşüncesi varsa "randevu beklemek" doğru bir strateji değildir; doğrudan acil hatlar aranır. Yakınınızda akut belirtiler gözlemliyorsanız, kişiyi yalnız bırakmamak ve mümkünse acil servise eşlik etmek önemli bir destek davranışıdır. Akut mani (uyku ihtiyacının azalması, hızlı konuşma, grandiyözlük, dürtüsel kararlar), akut psikoz (gerçeklik testinin bozulması, halüsinasyon, sanrı, paranoya), ciddi madde intoksikasyonu veya yoksunluk tablolarında psikiyatri acil servisi öncelikli başvuru noktasıdır. WHO Safe Messaging Guidelines uyarınca bu bölümde herhangi bir yöntem detayı paylaşılmamaktadır.
Randevu ve İletişim
Doğru uzmana doğru zamanda ulaşmak, ruh sağlığı bakımının başlangıcıdır. Klinik Psikolog Feyza Mıhcı, yetişkinlerde depresyon, kaygı bozukluğu, panik atak, sosyal anksiyete, TSSB, OKB, ilişki sorunları ve travma sonrası süreçlerde BDT (bilişsel davranışçı terapi), EMDR ve şema terapi yaklaşımları ile çalışır.
İlk değerlendirme seansı klinik tablonun haritalanmasını, standardize ölçeklerle taramayı (BDI-II, GAD-7, PHQ-9, LSAS, PCL-5), hedef sözleşmesini ve tedavi planı önerisini içerir. Psikiyatri değerlendirmesi gerektiği görülürse sevk önerisi yapılır ve kombine bakım planı netleştirilir.
Bireysel terapi hizmet sayfası seans yapısı ve çalışma alanları hakkında bilgi sunar. Online seans tercih ediliyorsa online terapi sayfası modalite çerçevesini açıklar. Randevu, kişisel ücret bilgisi veya hangi uzmana başvurmanız konusunda emin değilseniz iletişim formu üzerinden ön değerlendirme talep edebilirsiniz.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun (1928, güncel halleriyle).
- Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği — SBYS (Sağlık Meslek Mensupları Sicili), 2014.
- DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision. APA, 2022.
- ICD-11: International Classification of Diseases, 11th Revision. WHO, 2022.
- NICE Stepped-Care Framework — NG222 (Depression in adults, 2022), CG113 (Generalised anxiety disorder and panic disorder, 2011), CG31 (Obsessive-compulsive disorder, 2005).
- APA Clinical Practice Guidelines — Treatment of Depression (2019), Treatment of PTSD in Adults (2017).
- Türk Psikologlar Derneği (TPD) Etik Kuralları ve Üyelik Sicili.
- Türk Tabipleri Birliği (TTB) Hekimlik Meslek Etiği Kuralları — Madde 26-29 (hekim reklamı sınırlamaları).
- Reklam Kurulu Kararları — sağlık alanında sabit fiyat reklamı yasağı çerçevesi.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; klinisyen değerlendirmesi yerine geçmez. Acil bir durum yaşıyorsanız 112, 182 veya en yakın psikiyatri acil servisine başvurun.